José M. Sande e Igor Calonge

A QUÉ LLE CHAMAMOS PRE-TEXTOS?

 

Pre-textos é o nome que agrupa unha serie de contidos que publicamos con anterioridade á presentación da obra no teatro, co ánimo de contextualizar dunha maneira específica as claves de cada unha das propostas dos artistas invitados. Para iso lanzamos unha invitación a un profesional de dentro ou de fóra do territorio para que asine cada Pre-texto pondo o foco en determinada potencia que cremos pode ser interesante recalcar.

Os formatos destes contidos son diversos: textos escritos, audios que recollen unha conversación, textos escritos en aberto... dependendo do tipo de invitación e das persoas que forman parte do encargo.

Esta linea de contidos mantense dende o primeiro ano do proxecto nunha aposta pola necesidade de xerar memoria, arquivo, e diálogo ao redor das prácticas artísticas contemporáneas.

Ao remate do quinto ano de proxecto, sumamos máis de corenta persoas colaboradoras que tecen unha bonita rede de relacións. Se vos apetece unha mirada panorámica dos Pre-textos aquí tedes o gráfico correspondente:

MERGÚLLATE EN CADA PRE-TEXTO

28/05/2014 - Formato texto.

Convidamos a Javier Martín, coreógrafo e investigador local a pór o contexto a última obra da creadora Rut Balbís, coreógrafa afincada na nosa cidade, directora de Pisando Ovos.

 

 

25/09/2014 - Formato audio.

Convidamos a Xosé M. Sande, programador do Centro Galego dás Artes dá Imaxe (CGAI) a conversar co creador vasco Igor Calonge ao redor das marxes entre a mirada do creador no cinema e na danza, nos arredores do barrio do Agra do Orzán cun café de almorzo.

 

 

 

 

 

17/10/2014 - Formato audio.

Convidamos a Uxía Vaello, creadora e intérprete de danza e teatro fincada en Santiago de Compostela, a conversar coa creadora Janet Novás ao redor do tema da visibilidade nos artistas no salón dunha casa da cidade.

 

 

 

 

 

28/11/2014 - Formato texto escrito en abierto.

Un convite a varias bandas, por un lado e desde Galicia, o compositor Mauro Sanín, polo outro lado, desde Andalucía e cada un desde a súa casa, o compositor Miguel Marín e o creador e intérprete Nando Pérez. A invitación era un encontro virtual a través dun texto en aberto onde todos eles conversan ao mesmo tempo, por escrito, ao redor do tema da interdisciplinariedad en escena.

 

 

11/03/2015 - Formato texto.

Convidamos a Afonso Becerra, xornalista e crítico especializado en artes escénicas, a escribir sobre a peza "Lowland" da coreógrafa catalá Roser López Espinosa.

 

 

28/04/2015 - Formato texto.

Convidamos a Vanesa Sotelo, xornalista especializada en artes escénicas, a escribir sobre as pezas "Blondy's Coffee" da compañía galega Entremans e "Je Che Jaime" da compañía HuryCan, fincada en Madrid.

 

 

20/05/2015 - Formato texto.

Convidamos a Ania González, crítica de arte, a escribir sobre a obra de Javier Martín, coreógrafo e investigador local.

 

 

21/09/2015 - Formato texto.

Nesta ocasión recollemos a mirada de Carmen Senra, unha das figuras crave nos principios da danza contemporánea en Madrid, sobre a coreógrafa madrileña Mónica Runde. Nesta ocasión contamos coa colaboración de Mercedes L. Caballero, xornalista especializada en danza.

 

 

29/09/2015 - Formato texto.

Convidamos a Angel Negro, director artístico da compañía madrileña O Tinglao a pór en contexto tanto o traballo de Danza Mobile como o seu propio en relación á danza integrada.

 

 

16/10/2015 - Formato audio.

Aquí podes escoitar a conversa que tiveron Daniel Hernandez e Mercedes Peón ao redor da tradición, a creación colectiva, o folclore, a academia, o baile, do trance, da herdanza dos pobos, e un longo e moi interesante etcétera.

 

 

 

 

 

11/11/2015 - Formato texto.

Nesta ocasión o convite é por partida dobre, Armando Martén e Ana Beatriz Perez, dúas persoas de referencia no noso territorio que fan unha reflexión sobre a súa traxectoria como estudantes, bailaríns e profesores mentres analizan a importancia de estruturas ponte entre a formación e a vida profesional.

 

 

30/11/2015 - Formato texto.

O convite viaxou nesta ocasión até Zaragoza en busca da mirada de Natividad Buil, directora do festival Trayectos, que pon en contexto a labor que levan a cabo Maruxa Salas e Erick Jiménez co seu proxecto SóLODOS en Danza en Costa Rica.

 

 

25/04/2016 - Formato texto.

Unha invitación ao artista local Borja Fernández a ofrecernos a súa mirada sobre o traballo da compañía portuguesa Circolando.

 

 

10/05/2016 - Formato texto.

A nosa colaboradora nesta ocasión é Natalia Outeiro, profesional das artes do circo do territorio, que nos brinda a súa visión sobre o primeiro traballo da compañía Aire non Ar, unha peza que cabalga entre o circo, a música e a danza.

 

 

19/05/2016 - Formato texto.

Neste caso a colaboración lánzase cara ao Pais Vasco da man do director da compañía Kukai Dantza, Jon Maia, que nos ofrece a súa voz en primeira persoa sobre a revisión do tradicional que ofrecen dentro do seu proxecto.

 

 

12/08/2016 - Formato texto.

A proposta artístico-deportiva de Vero Cendoya atopa unha bonita resposta da man do artista David Loira, preguntas lanzadas ao aire para reflexionar sobre as fronteiras entre o deporte e a arte.

 

 

19/09/2016 - Formato texto.

Un texto interactivo da man da artista independente do noso territorio Gena Baamonde. Unha mirada voayeur para imaxinarnos á artista convidada Paula Quintana a través da imaxe que Paula constrúe en redes sociales, filtrada, remezclada e inventada pola propia Gena.

 

 

26/09/2016 - Formato texto.

A colaboración neste caso ven da man de Sabela Mendoza, comisaria e traballadora cultural galega, que nos ofrece un interesante exercicio de análise de varios momentos das pezas de Lasala. Instántaneas conxeladas dos dous traballos que se presentan no teatro como ferramentas motor para construir xuntas o mapa de potencias do movemento que pode existir arredor delas.

 

 

03/10/2016 - Formato texto.

Arredor do tema do repertorio, Ricardo Santana ofrécenos unha interesante reflexión sobre os "falsos amigos", os procesos de re-significación, o arquivo e a reconstrucción. Un tema que encaixa perfectamente coa compañía convidada, IT Dansa, que dentro das súas creacións contan con numerosas obras de repertorio. 

 

 

29/10/2016 - Formato texto.

A nosa colaboradora para esta ocasión é Antía Otero, poeta e actriz galega, que nos achega unha mirada ao arte de acción, á sociedade do espectáculo e a ese mercado da arte que intenta capturar aquelo que por natureza é efémero. Un acompañamento poético-teórico para a nosa compañía de danza urbana convidada, Brodas Bros. 

 

 

04/11/2016 - Formato texto.

O vixésimo primeiro pretexto ven da man de Martín Padrón, bailarín, coreógrafo e formador de formadores canario, quen dun xeito ben pedagóxico enumera as características dun MAESTRO con maiúsculas. Este pretexto, este convite, foi lanzado ata as Illas Canarias para atopar na voz de Martín unha reflexión que contextualizase a figura de Carmen Roche como maestra, perfil polo que é máis recoñecida esta histórica bailarina zaragozana.

 

 

21/11/2016 - Formato texto.

O último pretexto do ano 2016 ven da man de Alberto Cortés, creador andaluz licenciado en historia da arte, dramaturxia e dirección de escena . Unha reflexión dende a periferia, a resistencia e o incendio que contextualiza o traballo que realizan Roberto e Gregory mais aló das súas pezas escénicas  A mirada dun artista expandido.

 

 

28/04/2017 - Formato texto.

Comezamos o ano 2017 cun texto firmado por Laura Kumin, directora do Certamen Coreográfico de Madrid / Paso a 2, arredor da estrea do último espectáculo da creadora madrileña Patricia Ruz. Laura lembra connosco como coñeceu a Patricia, as claves do seu traballo como coreógrafa e o que podemos agardar do seu último traballo Green, baixo esa óptica tan xenerosa coa que acostuma a filtrar o seu discurso Laura Kumin.

 

 

15/05/2017 - Formato texto.

A colaboradora para esta ocasión é a xornalista e integrante da Asociación 3monos, Nieves Neira. Un texto-travesía para navegar entre a multiplicidade dos corpos de Ánxela en Ulises e a nena durmida. O corpo-Ítaca, o corpo-poder, o corpo-comunidade. Dúas páxinas marabillosas para achegarnos ben de cerca á Odisea de Ánxela.

 

 

05/06/2017 - Formato texto.

Falar de diversidade, transversalidade e danza con Blanca Blanco, Asistente Persoal ca mirada posta no traballo corporal, emocional e creativo. Cunha traxectoria de estudo do corpo dende o escénico ao terapéutico, Blanca debuxa neste pretexto liñas libres que suliñan ou difuminan conceptos relacionados ca inclusión/integración na súa mirada ao mundo.

 

 

12/06/2017 - Formato texto.

Nesta ocasión a voz é a de Antía Díaz, que ademáis de creadora e investigadora en danza é unha persoa que coñece ben de cerca o traballo de Janet Novás, unha testemuña fiel da súa traxectoria. Antía fala dende o corazón, dende o coñecemento e dende o amor do último traballo de Janet: "Si pudiera hablar de esto, no haría esto". Consegue poñerlle verbas ao corpo.

 

 

11/09/2017 - Formato texto.

A colaboración viaxou para este pretexto ata o outro lado da península, ata as mans de Cris Blanco, actriz e creadora escénica. Cris acepta o convite a imaxinar a obra que non coñece, a xogar a inventar o Hollywood de Andrea Quintana e Alberto Cortés. Qué agardar cando nos sentemos na butaca? Canto de "Cantando bajo la lluvia", "Ben Hur", e "Terminator" veremos no escenario hollywoodiense de Andrea e Alberto?

 

 

26/09/2017 - Formato texto.

Para que non coñece de cerca a Albert Quesada ou Juan Carlos Lérida o texto deste último desnuda a ámbolos dous. Juan Carlos acompañou o proceso de creación da peza "UnDosTresUnDos" de Albert, unha peza na que o creador quixo afondar no mundo do flamenco dende a súa propia mirada contemporánea. Juan Carlos cóntanos neste texto a relación que mantiveron para este proceso.

 

 

05/10/2017 - Formato texto.

Bárbara Raubert, periodista especializada en danza, coñece ben de cerca os fitos e derivas da danza en Cataluña e, como ela apunta neste texto, a historia da parella formada por Toni e Beatriu podería ser a historia da danza catalana en sí mesma. Unha contextualización de ouro para o proxecto de Explica Dansa e o formato de conferencia performática que temos o pracer de presentar dentro do noso programa. 

 

 

21/10/2017 - Formato texto.

O noso pretexto número trinta viaxou de Galicia a Euskadi, de Cristina Balboa a Sra. Polaroiska. As mans da primeira compoñen un texto que as segundas -o colectivo formado por María Ibarretxe e Alaitz Arenzana- completan. Cristina Balboa, artista escénica e video-realizadora galega, ofrécenos neste texto unha radiografía de Sra. Polaroiska que nos da interesantes pistas dos seus intereses como colectivo.

 

 

08/11/2017 - Formato texto.

Nicolas Ricchini coñece ben de cerca a traxectoria de Lali Ayguadé dende os seus inicios como creadora fai algúns anos. O seu primeiro encontro os leva a crear xuntos un primeiro duo que consolida o interese de ambos os dous creadores por acompañar o traballo do outro. Neste fermoso texto, construido como se fora un diario, percorreremos a súa relación atopando as claves do traballo da creadora dende a mirada de Nicolas.

 

 

21/11/2017 - Formato texto.

Jone San Martín coñece ben de cerca o traballo da compañía vasca Dantzaz. Neste pretexto número trinta e dous achéganos a súa experiencia dentro da compañía dun xeito moi xeneroso. Comeza o seu relato cunha frase reveladora "Dantzaz foi e é un agasallo para min", a partir de ahí nos sumerxe no percorrido como bailarina e creadora para esta plataforma.

 

 

11/12/2017 - Formato texto.

O último pretexto do ano achéganos o universo poético de María Muñoz e Pep Ramis e ven da man da investigadora de danza Isabel de Naverán quen cun texto doble -por unha banda sobre o proxecto artístico de MalPelo e, por outra banda, arredor do espazo de creación L'animal a l'esquena- bríndanos unha bonita presentación sobre ambos artistas. 

 

 

15/04/2018 - Formato texto.

Abrimos o quinto ano das publicacións Pre-texto cun texto asinado polo guionista, xestor cultural e docente Javier Trigales. Este Pre-texto número trinta e catro pon en contexto o último traballo de Félix Fernández, <50 minutos de simulación programada>, relacionando os temas recurrentes do artista a través de múltiples guiños a referentes cinematográficos da historia do cine.

 

 

23/04/2018 - Formato texto.

Para o paso da compañía Lasala polo teatro convidamos a Sofía Alforja, coordinadora de Dantzagunea e coñecedora de cerca da traxectoria de Judith Argomaniz, a escribir sobre esta compañía vasca. Dende esa vontade de acompañamento que este espazo de referencia en Gipuzkoa defende, a voz de Sofía fala dende o coñecemento e a cercanía de levar anos ao carón das creadoras e creadores vascos. 

 

 

07/05/2018 - Formato texto.

Con motivo da estrea de <método negro>, a última coreografía do artista galego Javier Martín, convidamos á investigadora portuguesa Cláudia Marisa, a escribir este pretexto. Un texto que contextualiza de xeito moi certero as singularidades deste coreógrafo e das numerosas fontes das que bebe para engrosar o campo da súa investigación artística.

 

 

21/05/2018

Para arroupar o paso de Fernando López polo teatro coa súa investigación teórico-práctica arredor da cuestión do xénero na tradición flamenca convidamos a Cristian Alcaraz, dramaturgo andaluz, á elaboración deste pretexto. Un achegamento lateral dende outro creador do territorio preocupado e ocupado polas novas masculinidades dentro e fóra do aparato teatral.

 

 

28/05/2018

Cristina Cameselle, bailarina, produtora e crítica de danza galega, estivo sempre ben cerca do traballo de Chevi Muraday e é dende esa lembranza en retrospectiva que nos achega este texto. Un texto simple que nos transporta vinte anos atrás ás primeiras visitas do creador a Galicia.

 

 

10/09/2018

Para o programa triple de Oasis Paraíso, nacido dentro do contexto das Residencias Paraíso do Colectivo RPM, convidamos a Elena Carmona, coordinadora artística do Graner, a por en contexto o propio termo de residencia artística. O seu texto viaxa polos conceptos de flexibilidade e confianza e defende a necesaria nova institucionalidade e os espazos de resistencia que traballan dende a marxe. 

 

 

01/10/2018

Cris Vilariño, bailarina, creadora, pedagoga e integrante da Asociación 3monos, é a quen convidamos a escribir este texto arredor do paso da compañía Aracaladanza polo teatro. A vontade deste convite é que poda transmitirnos en primeira persoa unha das constantes do seu traballo, a construción doutros dispositivos educativos na infancia que contemplen o corpo como elemento troncal.

 

 

 

Ana Cabo, directora durante 12 anos do Festival Internacional Madrid en Danza, é a encargada de poñerlle un corpo escrito á peza que o coreógrafo Sharon Fridman presenta no noso teatro, All Ways. A autora, a través do paralelismo coa figura dos pobos peregrinos, desmembra as chaves do pouso que a traxectoria do israelí deixa nela.

 

 

 

A creadora barcelonesa Arantza López é a encargada de acompañar dende a escrita o paso da compañía LaMacana polo noso escenario. Coñecedora da súa traxectoria e amiga dende fai moitísimos anos da parella formada por Alexis Fernández e Caterina Varela, ofrécenos unha xenealoxía a partir das estancias en Barcelona e unha breve impresión como espectadora do seu último traballo Pink Unicorns.

 

 

 

A traxectoria de Pisando Ovos estivo sempre ligada ao Teatro Ensalle de Vigo e Pedro Fresneda, un das súas almas motoras, é quen asina este afectivo texto. Un texto que repasa dende a primeira á última das pezas da compañía liderada pola coreógrafa Rut Balbís, contadas dende o recordo do paso da compañía polo teatro da cidade olívica.

 

 

 

Arredor do paso da compañía Cienfuegos polo noso teatro convidamos a Cristina Lata Villoch a poñerlle verbas ao traballo do coreógrafo valenciano. Ela, codirectora do portal de danza Butaca2 ademais de mestra no Conservatorio de Danza de Lugo, é quen de facer un repaso da traxectoria de Cienfuegos e de tirar do fío da obra de Lorca na que se inspira o traballo que presenta no teatro.

 

 

 

Unha artista que fala sobre outro artista. A primeira, a galega Marta Alonso, bailarina, creadora e impulsora entre outros proxectos do festival Corpo (a) Terra de Ourense, que dende a escrita nos achega a relación que dende un primer encontro na terminal dun aeroporto teceu co creador madrileño Jesús Rubio Gamo. Un texto que descubre a Jesús Rubio Gamo dende a mirada cómplice da creadora galega.

 

 

 

Pechamos o quinto ano de publicacións Pretextos coa voz de Dácil González, bailarina e compañeira dende fai moitos anos do proxecto de Daniel Abreu, o creador canario. Dende as lembranzas do percorrido camiñado xuntos, Dácil apunta ao último proceso de creación, "La desnudez", no que comparten unha vez máis o escenario xuntos.

O nacemento de colectivo Verticalia é todo un acontecemento porque supón a suma de forzas de catro artistas vinculadas á danza e ao circo, catro artistas para as que non existen fronteiras entre unha cousa e a outra. Pablo Reboleiro, un dos artistas de circo máis recoñecidos do territorio, recolle neste pretexto a súa visión do que supón a estrea de <Alma (non é hippie)> no noso teatro.

Dende a voz do que acompaña, o xestor cultural, produtor e distribuidor de numerosas compañías de danza do noso territorio Manu Lago, nos achega ao proceso de creación de <Plastic> para que coñezamos máis de cerca a Paula Quintas, ao colectivo Traspediante e as interesantes colaboracións que forman parte desta peza.

A antropóloga francesa Sarah Andrieu repasa neste pretexto a traxectoria da compañía burkinense Auguste-Bienvenue para nos achegar ás súas figuras protagonistas e ao importante traballo de investigación coreográfica que realizan dende fai máis de dúas décadas en África occidental. Unha contextualización que nos fai  dirixir a mirada cara esa "arte comprometida" das dinámicas artísticas de Burkina Faso.

Na intimidade dunha casa á última hora da noite, Ánxela Blanco conversa con Nuria Sotelo sobre pasado, presente e futuro no momento no que Licenciada Sotelo está a piques de cumprir dez anos de traxectoria. Falan de empuxes e de desgastes, de momentos vitais e de Maruja Mallo nun diálogo feito texto que nos achega varias das claves do proceso de creación de "A Gala".

Natalia Balseiro bota a vista atrás e traslada algúns dos escenarios nos que compartiu vida con Janet Novás e Mercedes Peón. Boa coñecedora da traxectoria artística de ambas, repasa episodios, impresións de curta e fonda distancia, momentos e reflexións arredor daquel carácter telúrico que envolve as dúas e que sempre fai tan difícil poñer verbas ao  intanxible que as rodea. 

A tensión entre o tradicional e o contemporáneo é o asunto que empapa a obra dos dous coreógrafos que protagonizan este pretexto. Jaime Pablo Díaz escribe sobre Fran Sieira mirándose no mismo espello e reflexionando sobre a fortuna de contar con creadores que traballan coa nosa tradición no século XXI.

Na órbita do concepto de residencia artística é que se despraza o pretexto 53 da man de Javier Cuevas. O creador e comisario, habitante das Illas Canarias como director do Laboratorio de Artes Vivas de Tenerife, comparte con nós os seus pensamentos en torno aos tempos de creación artísticos nun diálogo co programa de Residencias Paraíso de Colectivo RPM que impulsa este programa triple.

Sobre o fito da colaboración de La Ribot coa compañía de danza inclusiva Dançando coa Diferença fálanos a escritora e xornalista Claudia Galhós. O seu texto radiografía o acontecemento dese xeito tan rigurososo e sensible ao que esta autora especializada en danza e artes performativas nos ten acostumados.

Escoitar por boca dun intérprete como Guillermo Weickert as reflexións que derivan do rol de bailarín non ten prezo. Este pretexto comparte o universo de preguntas, motores e desafíos que se suceden na súa cabeza cando se pon ao servizo dunha creadora como Sol Picó en "Dancing with frogs". Unha lección marabillosa de confianza, compromiso e xenerosidade á hora de atravesar un proceso de creación.

Asinado por unha grande coñecedora da traxectoria de Matarile Teatro este pretexto achéganos unha interesante panorámica do traballo desta coñecida compañía galega. Lola Correa, a que foi directora artística do desaparecido Festival ALT. en Vigo, apunta e atina nunhas verbas plagadas de dignidade e rigor no recoñecemento ao inmenso traballo da traxectoria de Matarile Teatro.

Eduardo Zúñiga é un grande coñecedor da viaxe que a peza Carmen.maquia de Gustavo Ramírez fixo dende a súa estrea en Chicago en 2012 ata a versión que Titoyaya Dansa incorpora ao seu repertorio en 2019. Neste pretexto o bailarín e creador chileno achéganos a súa particular reflexión sobre o percorrido desta importante peza do coreógrafo valenciano a través da mirada sempre interesante do rol de bailarín.

Pretexto III - Janet Novás e Uxía P. Vaello
00:00 / 00:00

PRETEXTO III > UXÍA P. VAELLO  E JANET NOVÁS

Pretexto II - Xosé Manuel Sande e Igor Calonge
00:00 / 00:00

PRETEXTO II > XOSÉ MANUEL SANDE E IGOR CALONGE

PRETEXTO X > MERCEDES PEÓN  E DANIEL HERNÁNDEZ

Pretexto X - Mercedes Peón e Igor Calonge
00:00 / 00:00

programación expandida TRCDanza 2019  I  Teatro Rosalía de Castro  I  A Coruña 

  • Facebook - círculo blanco
  • Blanco Icono de Instagram